Czy nowelizacja z lipca zmienia sam tryb zmiany statutu?

Nie. Tryb z art. 72, 80 i 82 pozostaje bez zmian. Nowelizacja zmienia natomiast materialną treść prawa — między innymi art. 98 i dodaje art. 98a–98d — a jej art. 2 ust. 1 nakazuje dostosowanie statutów do końca grudnia. To znaczy, że nie jest to ustawa wyłącznie terminowa: wprowadza również nowe wymagania materialne, które trzeba uwzględnić przy dostosowaniu statutu.

Kto ma inicjatywę zmiany statutu?

Ustawa nie tworzy zamkniętego katalogu podmiotów z inicjatywą statutodawczą. Rozstrzyga natomiast jednoznacznie, kto formalnie przygotowuje projekt — jest to rada pedagogiczna.

Jakie quorum musi mieć rada pedagogiczna, żeby uchwalić zmianę statutu?

Jeżeli rada pedagogiczna wykonuje zadania niepowołanej rady szkoły, jej uchwała pozostaje uchwałą rady pedagogicznej, więc stosuje się art. 73 ust. 1: zwykła większość głosów w obecności co najmniej połowy członków. Art. 73 ust. 2 wymaga ponadto protokołowania zebrania. Jeżeli uchwala rada szkoły, art. 81 ust. 8 odsyła do jej własnego regulaminu działalności, a jej zebrania również są protokołowane.

Czy wystarczy podjąć uchwałę w grudniu, jeżeli zmiany wejdą w życie w styczniu?

Nie. Ustawa mówi o dostosowaniu statutów w terminie do końca grudnia, a nie o samym podjęciu uchwały. Uchwała podjęta w grudniu, której zmiany mają wejść w życie dopiero w styczniu, nie realizuje obowiązku dostosowania statutu w terminie. Przy planowaniu posiedzenia trzeba więc liczyć się nie tylko z datą głosowania, lecz także z terminem wejścia zmiany w życie.

Czy trzeba uchwalić tekst ujednolicony statutu?

Nie ma takiego obowiązku w Prawie oświatowym. Zestawienie redakcyjne sporządzone na podstawie uchwał nowelizujących można przygotować dla czytelności i nie tworzy ono nowych norm. Uwaga na rozróżnienie: jeżeli właściwy organ w uchwale przyjmuje cały statut w nowym brzmieniu i wskazuje, że jego treść stanowi załącznik do uchwały, załącznik jest integralną treścią uchwalonego statutu. Decyduje treść uchwały, a nie sama nazwa załącznik.

Czy dotychczasowe zapisy statutu o telefonach przestają obowiązywać z początkiem września?

Nowelizacja zawiera w art. 2 ust. 2 odrębną regulację przejściową dotyczącą dotychczasowych postanowień o telefonach. Ta sprawa jest omówiona osobno w poradniku o zakazie telefonów, razem z tym, co w niej jest sporne.

Prawo oświatowe

Zmiana statutu szkoły — kto uchwala i do kiedy

Do 31 grudnia 2026 r. każda szkoła musi dostosować statut do zmian z nowelizacji Prawa oświatowego. Przed podjęciem uchwały trzeba jednak ustalić, który organ jest właściwy do uchwalenia zmiany — i to jest rozstrzygnięcie, o którym najłatwiej zapomnieć.

Piotr Kruk w trakcie omawiania przepisów, w geście wyjaśniania

Zakres

Kogo ten poradnik dotyczy

Poradnik dotyczy publicznej szkoły prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego, w której działa rada pedagogiczna.

To zawężenie nie jest ostrożnością redakcyjną. Art. 87 wyłącza stosowanie art. 80–83, art. 84 ust. 1–4, 6 i 7, art. 85 oraz art. 86 wobec szkół i placówek publicznych prowadzonych przez osoby prawne inne niż jednostka samorządu terytorialnego albo przez osoby fizyczne, a także wobec szkół niepublicznych.

W takich szkołach nie można stosować opisanego niżej schematu kompetencyjnego wynikającego z art. 80–82. Art. 87 nie wyłącza natomiast art. 72. Ustalenie organu właściwego do uchwalenia statutu wymaga tam odrębnej analizy właściwych przepisów i statutu szkoły.

Dla szkoły niepublicznej punktem wyjścia są ponadto art. 172–173.

Pytanie, od którego wszystko zależy

Czy macie radę szkoły

Prawo rozdziela dwie czynności, które w praktyce zlewają się w jedną.

W szkole objętej tym poradnikiem projekt zmian przygotowuje rada pedagogiczna. Mówi o tym art. 72 ust. 1: rada pedagogiczna przygotowuje projekt statutu albo jego zmian i przedstawia go do uchwalenia radzie szkoły.

Uchwałę podejmuje natomiast rada szkoły — art. 80 ust. 2 pkt 1 wskazuje uchwalanie statutu jako jej kompetencję. I tu jest sedno: jeżeli rada szkoły została powołana, to ona uchwala zmianę, a nie rada pedagogiczna.

Jeżeli rady szkoły nie powołano, jej zadania wykonuje rada pedagogiczna — art. 82 ust. 2. Dopiero wtedy rada pedagogiczna i przygotowuje projekt, i podejmuje uchwałę.

Najczęstszy błąd polega na automatycznym przyjęciu, że każdą zmianę statutu uchwala rada pedagogiczna — także tam, gdzie rada szkoły istnieje. Podjęcie zmiany przez organ niewłaściwy oznacza naruszenie przepisów kompetencyjnych, a sprzeczny z prawem statut albo jego postanowienia mogą podlegać ingerencji nadzorczej na podstawie art. 114.

Prowadzący wyjaśnia zagadnienie grupie nauczycieli pracujących przy laptopach — W publicznej szkole prowadzonej przez JST, w której działa rada pedagogiczna, projekt zmian przygotowuje rada pedagogiczna. Jeżeli rady szkoły nie powołano, jej zadania wykonuje rada pedagogiczna.

Podział ról

Kto co robi

01

Rada pedagogiczna

Przygotowuje projekt zmiany statutu i przedstawia go do uchwalenia.

Podstawa: art. 72 ust. 1. Przed uchwałą organu właściwego
02

Rada szkoły — jeżeli została powołana

Uchwala zmianę statutu. To jej kompetencja, nie rady pedagogicznej.

Podstawa: art. 80 ust. 2 pkt 1. Tak, aby statut był dostosowany najpóźniej z końcem grudnia
03

Rada pedagogiczna — jeżeli rady szkoły nie powołano

Wykonuje zadania rady szkoły i sama podejmuje uchwałę.

Podstawa: art. 82 ust. 2. Ten sam termin
04

Dyrektor

Porządkuje i udostępnia aktualną treść statutu. To czynność organizacyjna po uchwaleniu, nie odrębny etap ustawowego trybu.

Po wejściu uchwały w życie

Nowelizacja nie ustanawia żadnej szczególnej „uchwały dostosowującej”. Przeprowadza się zwykły tryb: art. 72, a następnie art. 80 albo art. 82.

Warunki podjęcia uchwały

Jak podjąć uchwałę zgodnie z przepisami

Ustalenie właściwego organu to nie wszystko. Trzeba jeszcze zachować ustawowe zasady podejmowania uchwały oraz obowiązek protokołowania zebrania — i tu poradniki najczęściej milczą.

Jeżeli zmianę uchwala rada pedagogiczna jako organ wykonujący zadania niepowołanej rady szkoły, stosuje się art. 73 ust. 1: uchwały rady pedagogicznej są podejmowane zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy jej członków. Art. 73 ust. 2 wymaga ponadto protokołowania zebrań rady pedagogicznej.

Jeżeli zmianę uchwala rada szkoły, art. 81 ust. 8 stanowi, że rada szkoły uchwala regulamin swojej działalności, a jej zebrania są protokołowane. Przed głosowaniem trzeba więc sprawdzić także ten regulamin.

Co dokładnie ma być gotowe

Termin dotyczy stanu statutu, nie samej daty uchwały

Art. 2 ust. 1 nowelizacji mówi o dostosowaniu statutów w terminie do dnia 31 grudnia 2026 r. To znaczy, że tego dnia statut ma już być dostosowany.

Uchwała podjęta w grudniu, której zmiany mają wejść w życie dopiero w styczniu, nie realizuje tego obowiązku. Przy planowaniu posiedzenia trzeba więc liczyć się nie tylko z datą głosowania, lecz także z terminem wejścia zmiany w życie.

Ten poradnik odpowiada na pytanie, kto uchwala zmianę i w jakim trybie. Co konkretnie trzeba w statucie zmienić w sprawie telefonów — cztery daty, trzy modele zależnie od typu placówki i wyjątki od zakazu — opisałem w poradniku o zakazie telefonów.

Dwa różne poziomy

Rada rodziców i samorząd uczniowski

Prawo oświatowe nie ustanawia obowiązkowej opinii ani zgody rady rodziców czy samorządu uczniowskiego jako ogólnego warunku ważności zmiany statutu. Oba organy mają ogólne prawo przedstawiania wniosków i opinii w sprawach szkoły — art. 84 ust. 1 i art. 85 ust. 5 — ale to nie zastępuje kompetencji rady pedagogicznej do przygotowania projektu ani kompetencji uchwałodawczej.

Co innego, gdy konkretny przepis materialny wymaga ich udziału przy określonej czynności. Od 1 września 2026 r. nowy art. 98b ust. 1 przewiduje zgodę rady pedagogicznej i rady rodziców oraz opinię samorządu uczniowskiego przy organizowaniu miejsca przechowywania telefonów.

To są dwa różne poziomy i mylenie ich jest kosztowne w obie strony. Zgoda wymagana przy tworzeniu miejsca przechowywania nie jest zgodą na uchwałę zmieniającą statut. I odwrotnie: uchwalenie statutu we właściwym trybie nie zastępuje zgody wymaganej przez art. 98b ust. 1, jeżeli szkoła takie miejsce tworzy.

Częsta pomyłka

Brak ogólnego obowiązku opinii organu prowadzącego

Artykuły 72, 80 i 82 nie ustanawiają ogólnej opinii, zgody ani zatwierdzenia organu prowadzącego przy zmianie statutu. Organ prowadzący nie jest organem uchwalającym taką zmianę i nie ma ogólnej podstawy, by wysyłać mu projekt „do uzgodnienia”.

Bywa to mylone z art. 71 ust. 3, w którym opinia organu prowadzącego rzeczywiście występuje — ale ten przepis dotyczy nadzorczego uchylania uchwał rady pedagogicznej wskazanych w art. 70 ust. 1, a nie zmiany statutu.

Jeżeli konkretna materia regulowana statutem wymaga na podstawie odrębnego przepisu czynności organu prowadzącego, ten wymóg trzeba wykonać — ale nie zmienia to całości w „akceptację statutu przez organ prowadzący”.

Czego ustawa nie wymaga

Tekst ujednolicony

Nie ma w Prawie oświatowym obowiązku ustalania po każdej nowelizacji tekstu ujednoliconego statutu. Nie ma też przepisu wskazującego organ, formę ani procedurę jego ustalenia. Obowiązkiem jest prawidłowe uchwalenie zmian.

Zestawienie redakcyjne sporządzone na podstawie uchwał nowelizujących można przygotować dla czytelności i nie tworzy ono nowych norm — obowiązuje to, co uchwalono, a nie to, co ktoś przepisał do jednego pliku.

Uwaga na rozróżnienie, które łatwo zatrzeć. Jeżeli właściwy organ w uchwale przyjmuje cały statut w nowym brzmieniu i wskazuje, że jego treść stanowi załącznik do uchwały, załącznik jest integralną treścią uchwalonego statutu. Nie jest wtedy jedynie zestawieniem redakcyjnym. Decyduje treść uchwały, a nie sama nazwa „załącznik”.

Po terminie

Jeżeli szkoła nie zdąży

Nowelizacja nie ustanawia odrębnej grzywny, kary pieniężnej ani automatycznej nieważności całego statutu.

Samo upłynięcie terminu nie powoduje automatycznie wydania decyzji z art. 56 ust. 1. Nie oznacza to jednak, że niedostosowanie jest prawnie obojętne — po tej dacie właściwe instrumenty nadzoru mogą zostać zastosowane, jeżeli spełnione są ich ustawowe przesłanki.

Zalecenia

art. 55 ust. 4

Wydają je nauczyciele, o których mowa w art. 60 ust. 8, wykonujący czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego; następuje to w ramach nadzoru sprawowanego przez właściwy organ.
Zawiadomienie organu prowadzącego

art. 55 ust. 7

Przy stwierdzeniu istotnych uchybień.
Uchylenie statutu

art. 114

Uchylenie statutu publicznej szkoły albo jego postanowień sprzecznych z prawem. To przepis odnoszący się bezpośrednio do statutu.
Decyzja nakazująca

art. 56 ust. 1

Dotyczy działalności naruszającej Prawo oświatowe, ustawę o systemie oświaty albo rozporządzenia wydane na ich podstawie.

To nie jest drabina obowiązkowych kroków. Art. 55, art. 56 i art. 114 nie tworzą jednej ustawowej sekwencji — każdy z tych instrumentów ma własne przesłanki. Art. 114 pozwala uchylić statut publicznej szkoły albo jego postanowienia sprzeczne z prawem. Nie przewiduje natomiast kompetencji kuratora do nadania w miejsce właściwego organu brakującego brzmienia statutu.

Dalsze kroki są warunkowe. Jeżeli dyrektor nie wykona polecenia wydanego na podstawie art. 56 ust. 1, art. 56 ust. 3 przewiduje wystąpienie do organu prowadzącego z wiążącym wnioskiem dotyczącym odwołania dyrektora. Dla szkoły prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego art. 56 ust. 6 przewiduje ponadto zawiadomienie wojewody przy niewykonaniu obowiązku przez właściwy podmiot.

To nie jest powód, żeby zwlekać — to powód, żeby wiedzieć, jakie instrumenty mogą zostać zastosowane.

Jeżeli zmiana statutu zbiega się u Państwa z kontrolą, terminy po stronie dyrektora opisałem w poradniku o kontroli kuratorium w szkole.

Dostępność

Gdzie musi być dostępny statut

Prawo oświatowe nie ustanawia szczególnego przepisu nakazującego zamieszczenie całego statutu na przykład na stronie internetowej szkoły.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej nakazuje natomiast w art. 8 ust. 3 udostępnianie w Biuletynie Informacji Publicznej określonych kategorii informacji wymienionych w art. 6 ust. 1 — w tym informacji o statusie prawnym, organizacji i kompetencjach podmiotu. Nie jest to nakaz opublikowania całego dokumentu statutu.

Informacja publiczna, która nie została udostępniona w kanałach wskazanych w art. 10 ust. 1, jest udostępniana na wniosek.

Co się powtarza w pytaniach

Trzy mity

01

Mit: statut zawsze uchwala rada pedagogiczna

Nieprawda tam, gdzie powołano radę szkoły.

Wtedy rada pedagogiczna przygotowuje projekt, a uchwałę podejmuje rada szkoły — art. 72 ust. 1 w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1. To najczęstszy błąd kompetencyjny przy zmianie statutu i jedyny, który da się popełnić, robiąc wszystko inne poprawnie.
02

Mit: po zmianie trzeba uchwalić tekst ujednolicony

Nieprawda — Prawo oświatowe takiego obowiązku nie ustanawia.

Nie ma przepisu wskazującego organ, formę ani procedurę ustalenia tekstu ujednoliconego statutu. Zestawienie redakcyjne jest wygodą, nie kolejną wymaganą uchwałą.
03

Mit: projekt statutu trzeba wysłać do organu prowadzącego

Nieprawda jako zasada ogólna.

Artykuły 72, 80 i 82 nie ustanawiają ogólnej opinii, zgody ani zatwierdzenia organu prowadzącego przy zmianie statutu. Bez odrębnej podstawy prawnej dla konkretnej materii nie ma obowiązku uzgadniania.

Pytania, które wracają

Najczęstsze wątpliwości

Czy nowelizacja z lipca zmienia sam tryb zmiany statutu?: Nie. Tryb z art. 72, 80 i 82 pozostaje bez zmian. Nowelizacja zmienia natomiast materialną treść prawa — między innymi art. 98 i dodaje art. 98a–98d — a jej art. 2 ust. 1 nakazuje dostosowanie statutów do końca grudnia. To znaczy, że nie jest to ustawa wyłącznie terminowa: wprowadza również nowe wymagania materialne, które trzeba uwzględnić przy dostosowaniu statutu.
Kto ma inicjatywę zmiany statutu?: Ustawa nie tworzy zamkniętego katalogu podmiotów z inicjatywą statutodawczą. Rozstrzyga natomiast jednoznacznie, kto formalnie przygotowuje projekt — jest to rada pedagogiczna.
Jakie quorum musi mieć rada pedagogiczna, żeby uchwalić zmianę statutu?: Jeżeli rada pedagogiczna wykonuje zadania niepowołanej rady szkoły, jej uchwała pozostaje uchwałą rady pedagogicznej, więc stosuje się art. 73 ust. 1: zwykła większość głosów w obecności co najmniej połowy członków. Art. 73 ust. 2 wymaga ponadto protokołowania zebrania. Jeżeli uchwala rada szkoły, art. 81 ust. 8 odsyła do jej własnego regulaminu działalności, a jej zebrania również są protokołowane.
Czy wystarczy podjąć uchwałę w grudniu, jeżeli zmiany wejdą w życie w styczniu?: Nie. Ustawa mówi o dostosowaniu statutów w terminie do końca grudnia, a nie o samym podjęciu uchwały. Uchwała podjęta w grudniu, której zmiany mają wejść w życie dopiero w styczniu, nie realizuje obowiązku dostosowania statutu w terminie. Przy planowaniu posiedzenia trzeba więc liczyć się nie tylko z datą głosowania, lecz także z terminem wejścia zmiany w życie.
Czy trzeba uchwalić tekst ujednolicony statutu?: Nie ma takiego obowiązku w Prawie oświatowym. Zestawienie redakcyjne sporządzone na podstawie uchwał nowelizujących można przygotować dla czytelności i nie tworzy ono nowych norm. Uwaga na rozróżnienie: jeżeli właściwy organ w uchwale przyjmuje cały statut w nowym brzmieniu i wskazuje, że jego treść stanowi załącznik do uchwały, załącznik jest integralną treścią uchwalonego statutu. Decyduje treść uchwały, a nie sama nazwa załącznik.
Czy dotychczasowe zapisy statutu o telefonach przestają obowiązywać z początkiem września?: Nowelizacja zawiera w art. 2 ust. 2 odrębną regulację przejściową dotyczącą dotychczasowych postanowień o telefonach. Ta sprawa jest omówiona osobno w poradniku o zakazie telefonów, razem z tym, co w niej jest sporne.

Do sprawdzenia u źródła

Skąd to wiadomo

Każdą podstawę podaję z numerem publikacji, żeby dało się otworzyć tekst i sprawdzić samodzielnie, a nie wierzyć mi na słowo.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. — Prawo oświatowe

Tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 820, zmieniony Dz.U. 2026 poz. 904, 982 i 1036. Stąd pochodzą art. 55 ust. 4 i 7, art. 56, art. 60 ust. 8, art. 71 ust. 3, art. 72 ust. 1, art. 73 ust. 1 i 2, art. 74, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 8, art. 82 ust. 2, art. 84 ust. 1, art. 85 ust. 5, art. 87, art. 114 oraz art. 172–173.

Otwórz tekst jednolity w bazie ELI (otwiera się w nowej karcie)
Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy — Prawo oświatowe

Dz.U. 2026 poz. 1036, ogłoszona 3 sierpnia 2026 r., weszła w życie 1 września 2026 r. Stąd pochodzą art. 2 ust. 1 (termin dostosowania statutów), art. 2 ust. 2 (regulacja przejściowa) oraz art. 98b ust. 1.

Otwórz pełny tekst ustawy w bazie ELI (otwiera się w nowej karcie)
Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 902, zmieniony Dz.U. 2025 poz. 1844 — zmiana art. 10 obowiązuje od 1 lipca 2026 r. Stąd pochodzą art. 6, art. 8 i art. 10.

Stan prawny sprawdzony 1 września 2026 r. w oficjalnym tekście ELI oraz w API Sejmu.

Ten poradnik opisuje stan prawny na dzień publikacji. Prawo oświatowe zmienia się kilka razy w roku, a numer publikacji jest jedyną rzeczą, która pozwala sprawdzić, czy czyta się aktualne brzmienie.

Dlatego przy każdej podstawie podaję ten numer. Tę samą zasadę zastosowałem w Asystencie Prawa Oświatowego: każda odpowiedź ma podstawę prawną z sygnaturą do kliknięcia, a kiedy pewności nie ma — Asystent mówi o tym wprost, zamiast zgadywać.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach spornych lub obarczonych wysokim ryzykiem warto skonsultować się z radcą prawnym organu prowadzącego.

Autor: Piotr Kruk — trener AI i cyberbezpieczeństwa dla oświaty i samorządów. Opublikowano 1 września 2026, zaktualizowano 14 września 2026.