Dla dyrektora
AI w szkole — od czego zaczyna dyrektor
Nie od wyboru narzędzia. Dyrektor, który zaczyna od pytania, którego czata użyć, zwykle wraca do punktu wyjścia przy pierwszej skardze rodzica albo pierwszym pytaniu wizytatora. Kolejność, która się broni, jest inna: najpierw wiadomo, co wolno, potem kto w zespole to udźwignie, a dopiero na końcu powstają zasady na piśmie.
Ta strona nie rozstrzyga niczego sama. Prowadzi do miejsc, w których każda z tych trzech rzeczy jest opisana z podstawą — a tam, gdzie w grę wchodzi przepis, do materiałów sprawdzonych w Asystencie Prawa Oświatowego, nie do mojej opinii.
Kolejność ma znaczenie
Trzy rzeczy do rozstrzygnięcia, zanim cokolwiek wdrożysz
Najczęstszy błąd nie polega na wyborze złego narzędzia, tylko na odwróceniu tej kolejności. Regulamin powstaje pierwszy — zwykle na długo przedtem, zanim ktokolwiek w szkole naprawdę użył AI — i zakazuje rzeczy nieszkodliwych, a przepuszcza te, które faktycznie tworzą ryzyko. Poprawianie go później kosztuje więcej niż napisanie raz, we właściwym momencie.
-
01
Co wolno, a czego nie
Pierwsze pytanie dyrektora nie brzmi „które narzędzie wybrać”, tylko „czy mi wolno”. Odpowiedź zwykle istnieje, ale jest rozłożona po kilku aktach, a między nimi trzeba się poruszać, znając nie samą treść, lecz jej aktualne brzmienie. Przepis, który obowiązywał przy poprzedniej zmianie statutu, dziś bywa inny.
Praktyczna różnica jest taka: odpowiedź z podstawą prawną można pokazać wizytatorowi, radzie i rodzicowi. Odpowiedź z pamięci, choćby trafna, nie obroni się w żadnej z tych trzech rozmów. Dlatego ten krok jest pierwszy i dlatego nie da się go przeskoczyć — reszta i tak do niego wróci.
-
02
Kto w zespole to udźwignie
Narzędzie bez zespołu nie zmienia nic. Rada pedagogiczna wchodzi w to z bardzo różnych poziomów: od osób, które nie otwierały żadnego czata, po takie, które od dawna sprawdzają nim prace domowe i nikomu o tym nie mówią. Warsztat, który tego rozjazdu nie zauważy, kończy się prezentacją, o której nikt nie pamięta tydzień później.
Rozjazd widać już przy pierwszym ćwiczeniu: część zespołu potrzebuje pół godziny na to, co reszta zrobi w trzy minuty. Dlatego większą radę dzielimy na grupy — nie dla kameralnej atmosfery, tylko dlatego, że przy jednej wspólnej sali połowa uczestników cały dzień patrzy w cudzy ekran zamiast pracować na własnej sprawie.
-
03
Co zapisać, a czego nie zapisywać
Zasady w szkole spisuje się raz i żyją latami, więc łatwiej je napisać za wcześnie niż poprawić za późno. Reguła powstała przed zrozumieniem narzędzia zwykle zakazuje rzeczy nieszkodliwych, jak przygotowanie planu lekcji, a przepuszcza te, które realnie tworzą ryzyko, jak wklejanie danych ucznia do dowolnego czata.
Kolejność ma tu znaczenie także z innego powodu: zasady spisane po warsztacie piszą się niemal same, bo zespół, który przez dzień pracował na własnych sprawach, wie już, gdzie przebiega granica. Zespół, któremu tę granicę narzucono na piśmie, zwykle jej nie rozumie i albo ją omija, albo nie korzysta z niczego.
Do przeczytania
Materiały, z których korzystają dyrektorzy
Wszystkie są bezpłatne, każdy podaje źródło i datę sprawdzenia stanu prawnego. Cztery pierwsze układają się w drogę: od pierwszych kroków, przez sposób zadawania pytań, po granice, których nie wolno przekraczać. Dwa ostatnie dotyczą prawa oświatowego i czyta się je wtedy, gdy są potrzebne — ten o telefonach przeszedł pięć rund weryfikacji w Asystencie Prawa Oświatowego, zanim się tu znalazł.
- ChatGPT w szkole — trzy polecenia na start
- Jak rozmawiać z AI, żeby pozostać sobą
- Metoda T.A.R.G.E.T. — sześć elementów dobrego polecenia
- Czego nie wolno wpisywać do ChatGPT w szkole
- Kontrola z kuratorium — uprawnienia wizytatora i terminy dyrektora
- Zakaz telefonów w szkole — terminy i zmiany w statucie
Częste pytania
Sześć pytań, które padają w pierwszej rozmowie
Pytania o przepis prowadzą do poradników i Asystenta, bo to tam treść przeszła weryfikację. Tu odpowiadam na to, o co dyrektorzy pytają, zanim jeszcze dojdzie do prawa.
- Czy żeby zacząć, trzeba cokolwiek kupić?
- Nie. Poradniki wyżej są bezpłatne, bez zapisów i bez zostawiania adresu. Warsztat i Asystent są odpłatne, ale żaden z nich nie jest warunkiem przejścia pierwszych trzech kroków — pierwszy da się zrobić samodzielnie w jedno popołudnie.
- Rada jest podzielona: część chce, część się boi. Od czego zacząć?
- Od rozmowy, nie od narzędzia. Podział prawie nigdy nie przebiega między „umiem” a „nie umiem”, tylko między tymi, którzy już wiedzą, po co im to we własnej pracy, a tymi, którzy jeszcze nie. Dlatego warsztat zaczyna się od spraw uczestników, a nie od pokazu możliwości.
- Czy szkolenie ma sens, jeśli w szkole nikt jeszcze nie używa AI?
- Ma i to jest najczęstszy punkt wyjścia. Trudniej bywa odwrotnie: kiedy część zespołu korzysta od miesięcy bez żadnych ustaleń, najpierw trzeba odkręcić nawyki, które zdążyły się utrwalić, a to zajmuje więcej czasu niż nauczenie od zera.
- Czym Asystent Prawa Oświatowego różni się od zwykłego czata?
- Tym, że nie odpowiada z pamięci. Każdy akt jest sprawdzany w oficjalnym źródle, a przy odpowiedzi stoi data weryfikacji i jej status, więc od razu widać, na czym ta odpowiedź stoi. Asystent sygnalizuje też braki i wątpliwości zamiast je wygładzać, i oddziela przepis od interpretacji. Decyzja i tak zostaje po stronie szkoły.
- Czy poradniki są aktualne?
- Każdy podaje źródło i datę, na którą sprawdzono stan prawny. Ten o zakazie telefonów przeszedł pięć rund weryfikacji, zanim się ukazał. Przy zmianie przepisów poprawiamy treść, a nie samą datę — jeśli data jest nowa, to dlatego, że tekst przeszedł ponowne sprawdzenie.
- Jesteśmy poradnią albo urzędem, nie szkołą. Ta ścieżka też nas dotyczy?
- Trzy pytania wyżej są takie same, zmienia się materiał, na którym się pracuje. Dla poradni i placówek specjalistycznych oraz dla urzędów prowadzę osobne programy, opisane w ofercie warsztatów.
Doświadczenie
Instytucje i organizacje, z którymi pracowaliśmy
Kuratoria oświaty, samorządy, szkoły i placówki specjalistyczne — dla nich realizowaliśmy szkolenia i projekty rozwojowe w ramach Fundacji Ewolucja.
Zobacz pełną listę instytucji
- Kuratorium Oświaty w Lublinie
- Starostwo Powiatowe w Lublinie
- Gmina Janów Lubelski
- Gmina Konopnica
- Gmina Końskowola
- Gmina Strzyżewice
- Gmina Tarnogród
- Gmina Ulhówek
- Gmina Wojciechów
- Gmina Wólka
- Gmina Wysokie
- I Liceum Ogólnokształcące im. ONZ w Biłgoraju
- I Liceum Ogólnokształcące we Włodawie
- II Liceum Ogólnokształcące w Tomaszowie Lubelskim
- Zespół Szkół Budowlanych i Ogólnokształcących w Biłgoraju
- Zespół Szkół Górniczych w Łęcznej
- Zespół Szkół Leśnych w Biłgoraju
- Zespół Szkół nr 2 w Szczebrzeszynie
- Zespół Szkół w Staninie
- Zespół Szkół w Grabowcu
- Zespół Szkół Ponadpodstawowych nr 3 w Zamościu
- Samorządowy Zespół Szkół we Frampolu
- Zespół Szkół Rolniczych w Pszczelej Woli
- Katolicka Szkoła Podstawowa im. św. Ojca Pio w Zamościu
- Medyczne Studium Zawodowe w Lublinie
- Medyczne Studium Zawodowe w Łukowie
- Publiczna Szkoła Podstawowa w Biłgoraju
- Publiczna Szkoła Podstawowa w Bystrzycy Starej
- Szkoła Podstawowa w Lipinach Górnych
- Szkoła Podstawowa w Niedrzwicy Kościelnej
- Szkoła Podstawowa nr 1 w Biłgoraju
- Szkoła Podstawowa nr 2 w Łęcznej
- Szkoła Podstawowa nr 3 w Hrubieszowie
- Szkoła Podstawowa nr 6 w Kraśniku
- Szkoła Podstawowa nr 6 w Zamościu
- Szkoła Podstawowa w Strzyżewicach-Rechcie
- Szkoła Podstawowa w Czernięcinie
- Szkoła Podstawowa w Cześnikach
- Szkoła Podstawowa w Końskowoli
- Szkoła Podstawowa w Krężnicy Jarej
- Szkoła Podstawowa w Leścach
- Szkoła Podstawowa w Lubyczy Królewskiej
- Szkoła Podstawowa w Płoskiem
- Szkoła Podstawowa w Podhorcach
- Szkoła Podstawowa w Potoku Górnym
- Szkoła Podstawowa w Szyszkowie
- Społeczna Szkoła Podstawowa w Kraśniku
- Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Biłgoraju
- Ośrodek Rewalidacyjno-Wychowawczy w Łęcznej
- SOS Wioski Dziecięce w Biłgoraju
- SOS Wioski Dziecięce w Kraśniku
- Kazar
- czystyszop.pl
Zestawienie obejmuje wybrane instytucje. Szkolenia prowadzone samodzielnie oraz wspólnie z zespołem Fundacji Ewolucja.
Porozmawiajmy o Państwa szkole
Najkrótsza droga to jedna rozmowa: co już w szkole działa, czego brakuje i czy w ogóle potrzebne jest szkolenie, czy wystarczy narzędzie.
Napisz w sprawie szkoły