01
Akty prawne
- API Sejmu RP
- ELI i ISAP
- Dziennik Ustaw
- Monitor Polski
- Rządowe Centrum Legislacji
Asystent Prawa Oświatowego (APO)
Asystent Prawa Oświatowego pomaga dyrektorom szkół i placówek uporządkować stan faktyczny, zweryfikować podstawę prawną, wskazać ryzyka i przygotować procedurę działania albo projekt dokumentu. Ty podejmujesz decyzję — z lepiej przygotowanym materiałem.
Oficjalne źródła · data weryfikacji · wskazanie brakujących danych · materiał roboczy do dalszego sprawdzenia
Sprawdzone w praktyce
Wyniki pilotażu przeprowadzonego wśród dyrektorów szkół i przedszkoli.
Wyniki pilotażu i deklaracje jego uczestników, opublikowane na apo360.pl (otwiera się w nowej karcie).
Codzienna praca dyrektora
Nie musisz najpierw wiedzieć, którego artykułu szukać ani jak sformułować specjalne polecenie. Opisz sprawę zwykłym językiem.
Uporządkuj fakty, oddziel zarzuty od ocen, sprawdź podstawy i ryzyka oraz przygotuj roboczy projekt odpowiedzi.
Sprawdź tryb, terminy, potrzebne dokumenty i dane, których jeszcze brakuje przed podjęciem decyzji.
Sprawdź podstawę prawną, tryb, adresata, terminy, załączniki i miejsca wymagające dodatkowej weryfikacji.
Znajdź nieaktualne podstawy, sprzeczności i braki oraz przygotuj propozycje zmian i materiał do dalszej pracy.
Przygotuj listę kontrolną, uporządkuj dokumentację, wskaż potencjalne braki i przygotuj materiał do odpowiedzi.
Przełóż zmianę prawa na listę dokumentów, procedur i działań placówki, które należy sprawdzić.
To tylko sześć przykładów. Asystent obejmuje dziesięć obszarów pracy szkoły i dwieście opisanych zastosowań. Zobacz pełny zakres możliwości ↓
Przebieg pracy
Zwykłym językiem — tak, jak przedstawiłaby ją osoba, która zna placówkę i okoliczności zdarzenia. Bez znajomości numerów artykułów.
Podstawa prawna, tryb postępowania, terminy, wymagane dokumenty oraz ryzyka i braki — zebrane w jednym miejscu.
Procedurę działania albo projekt dokumentu — gotowy do sprawdzenia, poprawienia i dopiero wtedy podpisania.
Wiarygodność
Model językowy potrafi podać przepis, którego nie ma, albo numer wyroku, który nigdy nie zapadł — to zjawisko nazywa się halucynacją. Dlatego analiza opiera się na oficjalnych, możliwych do zweryfikowania źródłach — nie na portalach, blogach ani anonimowych opracowaniach. To jest cała różnica między narzędziem, które da się sprawdzić, a takim, które brzmi przekonująco. Te same zasady obowiązują przy każdym narzędziu AI, nie tylko przy Asystencie — spisałem je w czternastu bezpłatnych poradnikach.
01
02
03
Zasada nadrzędna
Lepiej wskazać brak danych albo potrzebę dodatkowej weryfikacji, niż uzupełnić odpowiedź zgadywaniem.
Praktycznie znaczy to tyle: progi, stawki i terminy nigdy nie są podawane z pamięci — każde wymaga potwierdzenia w aktualnym brzmieniu przepisu.
Co dostajesz
Przykład
Pytanie zadane Asystentowi roku. Dane nauczycielki są zmyślone — odpowiedź nie. Przepisałem ją bez wygładzania, razem z tym, czego Asystent podać odmówił.
Pytanie dyrektora
Nauczycielka jest zatrudniona w mojej szkole na pełny etat od roku. Wcześniej przez sześć lat pracowała w przedszkolu niepublicznym. Od czterech lat równolegle uczy w drugiej szkole na 1/2 etatu.
Czy nabyła prawo do nagrody jubileuszowej za 20 lat pracy, a jeśli tak — z jaką datą?
Weryfikacja
Sprawdzono roku trzy akty prawne: Kartę Nauczyciela (art. 47), rozporządzenie o nagrodach jubileuszowych oraz — w zakresie sposobu ustalenia podstawy nagrody — rozporządzenie o wynagrodzeniu i ekwiwalencie za urlop. Dodatkowo sprawdzono ustawę Dz.U. 2025 poz. 1160: zmieniła wysokość nagrody za 40 lat pracy i dodała próg 45 lat, progu 20 lat nie zmieniła.
API Sejmu nie zwróciło tekstowych fragmentów § 1–3 rozporządzenia jubileuszowego — brzmienie zweryfikowano w urzędowym pliku PDF udostępnionym w ELI. To zdanie jest tu przepisane celowo. Narzędzie mówi, gdzie weryfikacja poszła inaczej, niż powinna, zamiast to przemilczeć.
Odpowiedź
Nauczycielka nabyła prawo do nagrody jubileuszowej za 20 lat pracy, jeżeli wcześniejsze sześć lat w przedszkolu niepublicznym było dokładnie sześcioletnim, zakończonym okresem zatrudnienia. Wymagany okres upłynął wtedy roku. Jeżeli w aktach osobowych nie ma dokumentacji tego okresu, nauczycielka ma obowiązek udokumentować swoje prawo.
| Element stażu | Czy zaliczyć? | Dlaczego |
|---|---|---|
| Wcześniejsze sześć lat w przedszkolu niepublicznym | TAK, jeśli był to zakończony okres zatrudnienia | zalicza się wszystkie zakończone okresy zatrudnienia (§ 1 ust. 1); udokumentowanie okresu, którego nie ma w aktach — § 2 ust. 2 |
| Zatrudnienie w szkole, która zadaje pytanie | TAK | uwzględnia się okres trwającego tu zatrudnienia; dzień nabycia prawa określa § 2 ust. 1, a § 1 ust. 2 wyklucza podwójne zaliczenie czasu pokrywającego się z drugim stosunkiem pracy |
| Równoległa praca w drugiej szkole na 1/2 etatu | NIE jako dodatkowe lata | zalicza się jeden z nakładających się okresów, nie oba (§ 1 ust. 2); przepis nie przesądza jednak o prawie do nagrody u drugiego pracodawcy — to wymaga odrębnego ustalenia |
Przesuń tabelę w bok, żeby zobaczyć uzasadnienie.
Najczęstszy błąd
Na roku nauczycielka ma co najmniej 23 pełne lata zaliczalnego stażu: sześć w przedszkolu i siedemnaście w tej szkole. 23 pełne lata upłynęły roku. Doliczenie czterech lat równoległej pracy dałoby 27 — i byłby to wynik błędny, bo ten sam okres zostałby policzony dwa razy. To już nie pomyłka rachunkowa, tylko błąd kadrowo-płacowy.
Czego odpowiedź nie podaje
Kwoty w złotych. Za 20 lat pracy nagroda wynosi 75% wynagrodzenia miesięcznego, a sposób ustalenia podstawy określa § 3 rozporządzenia, odsyłając do zasad ekwiwalentu za urlop. Metodę daje więc przepis — brakuje danych płacowych, których pytanie nie zawierało. Narzędzie podaje przepis i to, czego trzeba, żeby policzyć.
Podstawa prawna
Stan aktualny
Karta Nauczyciela — aktualny tekst jednolity
Dz.U. 2026 poz. 515, art. 47 ust. 1 pkt 1
Stan historyczny
Karta Nauczyciela — stan prawny w dniu nabycia prawa
Dz.U. 2023 poz. 984, art. 47 ust. 1 pkt 1
Tryb
Rozporządzenie MENiS o nagrodach jubileuszowych
Dz.U. 2001 nr 128 poz. 1418, § 1–3
Odesłanie
Rozporządzenie MEN o wynagrodzeniu i ekwiwalencie za urlop
Dz.U. 2020 poz. 1455, § 1–4 i § 6 ust. 1
Każdą podstawę odpowiedź opatrzyła datą weryfikacji i odnośnikiem do urzędowego tekstu w Dzienniku Ustaw. Odnośniki prowadzą wprost do tekstu aktu — można je kliknąć i sprawdzić samodzielnie.
A gdy danych brakuje
Nie da się wskazać konkretnej daty bez daty nadania stopnia nauczyciela mianowanego oraz dokładnych dat zwolnienia lekarskiego.
Zastrzeżenie przy każdej odpowiedzi
Wsparcie analityczne w zakresie prawa oświatowego. Wymaga weryfikacji u radcy prawnego organu prowadzącego przed decyzją kadrową, finansową, sporem sądowym lub kontrolą nadzoru. Nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.
Jedno pytanie to jedno pytanie. Przy całym poradniku o HACCP w stołówce szkolnej warstwa prawna przeszła tę samą weryfikację — Asystent sprawdzał ją roku, zanim tekst trafił na stronę.
Częste pytanie
Pytanie pada na każdym szkoleniu i jest uczciwe: model językowy bywa w prawie oświatowym trafny. Różnica nie polega na tym, że jeden zna przepisy, a drugi nie — tylko na tym, co się dzieje, kiedy pewności zabraknie.
| Pytanie dyrektora | Zwykły czat AI | Asystent Prawa Oświatowego |
|---|---|---|
| Skąd wziął ten przepis? | Z pamięci modelu. Numer Dziennika Ustaw bywa prawdopodobny, ale nieistniejący — i nic tego nie sygnalizuje. | Każdy akt weryfikowany w oficjalnym źródle — podstawowo w API Sejmu, w razie potrzeby przez ELI lub inny publikator. Przy odpowiedzi stoi data weryfikacji i status. |
| Czy uwzględnia nowelizację? | Może sięgnąć do sieci, ale nie ma obowiązku sprawdzić, czy przepis nadal brzmi tak samo — i nie zaznacza, którą wersję cytuje. | Wskazuje akt zmieniający i przepis przejściowy — od kiedy stosować nowe progi, a od kiedy stare. |
| Co robi, gdy nie ma pewności? | Uzupełnia najbardziej prawdopodobną treścią. Brak danych wygląda tak samo jak wiedza. | Wstrzymuje rozstrzygnięcie i pisze, czego nie udało się potwierdzić. |
| Jak zbudowana jest odpowiedź? | Swobodny tekst, za każdym razem inaczej ułożony. Trudno porównać dwie odpowiedzi. | Stały układ: weryfikacja, rozstrzygnięcie, podstawa prawna, interpretacja, procedura. |
| Co dostaję na koniec? | Wyjaśnienie. Co z nim zrobić — zostaje po Twojej stronie. | Procedurę z przypisaniem, kto co robi, i listę ryzyk: kuratorium, UODO, PIP, RIO. |
| Czy ostrzega przed samym sobą? | Nie ma takiego obowiązku i zwykle tego nie robi. | Każda odpowiedź kończy się wskazaniem, że przed decyzją wymaga weryfikacji u radcy prawnego. |
Sprawdzone na trzech pytaniach
roku te same trzy pytania trafiły do zwykłego ChatGPT i do Asystenta. W dwóch sprawach — nagroda jubileuszowa i awans przerwany zwolnieniem lekarskim — rozstrzygnięcie wyszło zbieżne. Trzecia rozjechała się w terminie.
Na pytanie o zgłoszenie rodzica, że nauczyciel szarpnął ucznia,
zwykły czat odpowiedział: Nie ma ustawowego terminu określonego
liczbą dni
. Asystent wskazał art. 75 ust. 2a Karty
Nauczyciela i termin czternastu dni.
O podejrzeniu popełnienia przez nauczyciela czynu naruszającego prawa i dobro dziecka dyrektor szkoły […] zawiadamia rzecznika dyscyplinarnego […] nie później niż w terminie 14 dni od dnia powzięcia wiadomości […], chyba że okoliczności bezspornie wskazują, że nie doszło do popełnienia takiego czynu.
Dyrektor, który zawierzyłby pierwszej odpowiedzi, przekroczyłby termin, któremu ta odpowiedź zaprzeczyła. To jest cała różnica, o którą tu chodzi — nie o to, że jedno narzędzie wie więcej, tylko o to, które sprawdza, zanim odpowie.
Jeśli to odpowiada na Twoje pytanie, reszta strony jest już uszczegółowieniem: zakres pracy, częste wątpliwości i to, dla kogo Asystent jest, a dla kogo nie.
Dostęp i cennik (otwiera się w nowej karcie)Zakres
Od podstawy prawnej pojedynczego pisma po zarządzanie ryzykiem formalnym całej placówki. To nie jest lista funkcji — to mapa spraw, które i tak trzeba załatwić.
01
Podstawa, tryb, dokument, adresat i ryzyko sprawdzone przed podpisem.
02
Audyt statutu, wykrywanie sprzeczności, projekt uchwały zmieniającej z uzasadnieniem.
03
Zatrudnianie, zmiany warunków pracy, urlopy, trudna korespondencja.
04
Harmonogramy, dokumenty w aktach sprawy, listy kontrolne terminów.
05
Dane potrzebne przed decyzją o przydziale godzin i rozmową z organem prowadzącym.
06
Plan nadzoru, arkusze obserwacji, wnioski poparte dowodami.
07
Skargi, konflikty i sprawy wychowawcze prowadzone rzeczowo, bez eskalacji sporu.
08
Role, terminy i spójność dokumentacji w najbardziej wrażliwym formalnie obszarze.
09
Pisma, rejestry, kompletność teczki sprawy, ograniczanie danych do niezbędnego minimum.
10
Listy kontrolne przed kontrolą, odpowiedzi do instytucji, kalendarz roku szkolnego.
Każdy z tych obszarów zawiera dwadzieścia opisanych zastosowań — łącznie dwieście. Pełny katalog dwustu możliwości jest dostępny na apo360.pl (otwiera się w nowej karcie), a także na życzenie przy prezentacji dla kadry zarządzającej.
Co warto wiedzieć
01
W pracy z dyrektorami szkół wielokrotnie widziałem to samo: mnóstwo czasu pochłania nie samo podjęcie decyzji, lecz uporządkowanie sprawy — ustalenie podstawy prawnej, trybu, terminów, wymaganych dokumentów i ryzyk. Chciałem narzędzia, które realnie w tym pomaga, a jednocześnie nie udaje, że zastępuje człowieka.
02
APO został przygotowany do pracy z realnymi sprawami szkół i placówek: zamiast ogólnej odpowiedzi przygotowuje procedurę działania albo projekt dokumentu dopasowany do konkretnej sprawy.
03
Nie — i celowo nie próbuje. APO dostarcza informację prawną i materiał roboczy: analizę, projekt dokumentu, listę ryzyk i pytań. W sprawach spornych lub nietypowych wprost wskazuje moment, w którym potrzebna jest konsultacja z prawnikiem, organem prowadzącym albo kuratorium. Dzięki temu konsultacja jest krótsza, bo sprawa trafia do specjalisty już uporządkowana.
04
Żadne narzędzie — ani człowiek — nie może tego uczciwie obiecać. APO ma natomiast wbudowane mechanizmy ograniczające ryzyko: weryfikację w oficjalnych źródłach, sygnalizowanie braków i wątpliwości, rozdzielanie przepisu od opinii oraz wskazywanie brakujących danych. Ostateczna decyzja i jej weryfikacja zawsze należą do szkoły.
05
Obowiązuje zasada: opisujemy sprawę, nie osobę. APO sygnalizuje nadmiar danych osobowych w pismach i podpowiada wersje ograniczone do niezbędnego zakresu. Do analizy dokumentów wystarczą wersje zanonimizowane — prawidłowa anonimizacja nie zmienia wyniku, o ile zachowa fakty istotne dla sprawy: staż, stopień awansu, wymiar zatrudnienia, pokrewieństwo.
APO dostarcza analizę i materiał roboczy. Decyzja oraz odpowiedzialność zawsze pozostają po stronie dyrektora.
Prawo oświatowe rozstrzyga o sprawach, które w placówce zdarzają się codziennie — od zatrudnienia nauczyciela po dokumentację ucznia. Asystent powstał dla tych, którzy za te decyzje odpowiadają: przede wszystkim dla dyrektora szkoły, ale też dla osób, które przygotowują pisma i sprawdzają je przed podpisem.
Decyzje kadrowe, organizacyjne i proceduralne, za które odpowiadają osobiście — często pod presją czasu.
Pisma, wnioski i dokumentacja przygotowywane powtarzalnie, ale każde w nieco innym stanie faktycznym.
Nadzór nad placówkami oraz spójność procedur w całej jednostce, a nie w pojedynczej szkole.
APO w telewizji
O tym, jak Asystent wspiera dyrektorów w codziennej pracy z dokumentami i procedurami.
Zobacz APO na apo360.pl (otwiera się w nowej karcie)
APO w radiu
Siedemnaście minut o Asystencie w audycji „Gość Radia Lublin”.
Obejrzyj rozmowę (otwiera się w nowej karcie)To dwie rozmowy o Asystencie. Kadry z pozostałych wystąpień telewizyjnych, zdjęcia z konferencji oraz referencje kuratoriów, urzędów i szkół zebrałem w dziale wystąpienia i media.
Prawo oświatowe
Rok szkolny to nowe obowiązki, terminy i zmiany w prawie oświatowym. Asystent Prawa Oświatowego wspiera dyrektora szkoły w szybkim sprawdzaniu przepisów, podstaw prawnych i procedur.
Mniej czasu na szukanie. Więcej pewności przy podejmowaniu decyzji, przygotowywaniu dokumentów i organizacji pracy szkoły.
Nowy rok szkolny. Czas rozgrzewki. Zadań będzie sporo, przepisów jeszcze więcej — ale tym razem masz wsparcie. We wrześniu wracamy do gry z Asystentem Prawa Oświatowego.
Co dalej
Chcę korzystać z Asystenta Prawa Oświatowego
Tutaj opisuję Asystenta jako jego twórca; na apo360.pl można zamówić dostęp do narzędzia.
Do r. roczny dostęp można opłacić w dwóch ratach po 1299,50 zł: przy uruchomieniu dostępu i do r.
Dostęp i cennik (otwiera się w nowej karcie)Chcę pokazać Asystenta Prawa Oświatowego zespołowi
Prezentacja dla dyrekcji, rady pedagogicznej albo zespołu wydziału oświaty — na sprawach z dokumentacji Twojej placówki, nie na przykładach z podręcznika. Prowadzę ją osobiście.
Zapytanie o prezentacjęPrezentacja narzędzia to jedna z form pracy z zespołem. Pozostałe opisałem w ofercie warsztatów dla rad pedagogicznych, poradni i urzędów, a zasady bezpiecznej pracy z dokumentami w poradniku o ochronie danych w szkole. Typowe pytanie, z jakim dyrektorzy przychodzą do Asystenta, opisałem osobno krok po kroku — kontrola kuratorium w szkole: uprawnienia wizytatora i terminy. Drugim takim pytaniem w tym roku szkolnym jest zmiana statutu po wejściu zakazu telefonów — terminy, trzy modele i wyjątki zebrałem w poradniku zakaz telefonów w szkole: do kiedy trzeba zmienić statut.