Monitorowanie w nadzorze pedagogicznym — plan dyrektora

Nie ma dwóch definicji monitorowania. Jest jedno pojęcie, które wskazuje dwa rodzaje podmiotów prowadzących: organ nadzoru albo dyrektora. Procedura nie jest jednak dla obu jednakowa i to jest miejsce, w którym najłatwiej o pomyłkę.

Przepisy o arkuszach zatwierdzanych przez ministra i o zawiadomieniu dyrektora nie zostały rozciągnięte na monitorowanie wewnętrzne. To wniosek z zakresu zastosowania tych przepisów, a nie osobna norma — i tak trzeba go czytać.

Plan nadzoru pedagogicznego dyrektora ma zawierać zakres monitorowania. Mówi o tym § 23 ust. 3 pkt 6, odsyłając do § 22 ust. 1 pkt 5, w którym dyrektorowi nakazano monitorowanie pracy szkoły lub placówki. W publicznych szkołach i placówkach jest to bezpośrednia podstawa i nie wymaga wykładni. Oba przepisy należą jednak do bloku §§ 22–24, którego stosowanie do szkół i placówek niepublicznych § 35 wprost wyłącza.

Na tym nowe obowiązki dokumentacyjne związane z monitorowaniem wewnętrznym się kończą. Nowelizacja nie tworzy rejestru monitorowania, nie nakazuje protokołu po każdym monitorowaniu wewnętrznym ani odrębnego raportu. Obowiązek przedstawiania wyników i wniosków ze sprawowanego nadzoru nadal istnieje, ale istniał wcześniej i nie powstał z tej zmiany.

§ 19d wymaga, by organ zawiadomił dyrektora co najmniej trzy dni robocze przed planowanym rozpoczęciem monitorowania, wskazując zamiar, termin i zakres.

Przepis dotyczy jednak monitorowania przewidzianego w planie nadzoru i nie zawiera katalogu wyjątków. Działania doraźne są z definicji działaniami nieprzewidzianymi w planie nadzoru.

Stąd wniosek, który trzeba nazwać wykładnią, a nie brzmieniem przepisu: skoro § 19d wyraźnie ogranicza swoją hipotezę do monitorowania planowego, brak podstaw, by automatycznie przenosić wymóg trzech dni roboczych na monitorowanie doraźne. Nie jest to wyjątek zapisany w § 19d, lecz skutek zakresu zastosowania tego przepisu.

W rozporządzeniu nie ma odpowiednika protokołu kontroli, który kończyłby monitorowanie. Sam protokół, jego terminy i tryb zastrzeżeń opisuje osobno poradnik o kontroli kuratorium w szkole. Przy monitorowaniu przewidzianym w planie i podejmowanym przez kuratora oświaty § 19c wymaga wykorzystania arkuszy zatwierdzonych przez ministra — arkusz jest jednak narzędziem monitorowania, a nie ustanowionym normatywnie protokołem końcowym. To również jest wykładnia, oparta na porównaniu z § 16, który pojęciem „protokół kontroli” posługuje się wprost i reguluje jego sporządzenie, podpisanie oraz przekazanie dyrektorowi.

Dla monitorowania nie wyznaczono terminu sporządzenia takiego dokumentu ani obowiązku przekazania dyrektorowi jego egzemplarza.

Podobnie z czasem trwania. Limity z § 14 ust. 5 — w tym ten mówiący, że kontrola nie powinna trwać dłużej niż dwa dni — dotyczą kontroli przewidzianej w planie nadzoru. Dla monitorowania analogicznego maksymalnego czasu nie ustanowiono. § 19d wymaga poinformowania o terminie, lecz nie określa najdłuższej dopuszczalnej długości.

Zalecenia nie są ustawowo zarezerwowane dla kontroli. Art. 55 ust. 4 Prawa oświatowego mówi, że uprawnieni nauczyciele wykonujący czynności nadzoru mogą wydawać dyrektorom zalecenia wynikające z przeprowadzonych czynności wraz z terminem ich realizacji. Przepis nie uzależnia tego uprawnienia od formy nadzoru.

Skoro monitorowanie jest formą nadzoru, art. 55 ust. 4 może znaleźć zastosowanie także do jego czynności. To wykładnia, ale oparta na tym, że przepis rozporządzenia o ujęciu zaleceń w protokole określa jedynie sposób ich zapisania przy kontroli — nie zawęża natomiast zakresu ustawy.

Rozdzielić trzeba dwie drogi kwestionowania. Wobec samych ustaleń monitorowania rozporządzenie nie przewiduje odpowiednika zastrzeżeń do protokołu kontroli; § 18 mówi wyłącznie o zastrzeżeniach do ustaleń zawartych w protokole kontroli. Jeżeli natomiast wydane zostaną zalecenia, art. 55 ust. 5 daje dyrektorowi siedem dni od dnia ich otrzymania na zgłoszenie zastrzeżeń.

Warto zwrócić uwagę na jednostkę czasu: ustawa mówi tu o dniach, nie o dniach roboczych — inaczej niż § 19d przy zawiadomieniu o monitorowaniu. Na jednej stronie sprawy sąsiadują dwie różne miary terminu i pomylenie ich zmienia wynik.

Warstwa prawna tego tekstu przeszła weryfikację w Asystencie Prawa Oświatowego, z kontrolą w urzędowych tekstach Dziennika Ustaw i w API Sejmu. Poniżej akty, na których opiera się każde twierdzenie powyżej.

• Rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego, Dz.U. 2026 poz. 1151 — akt wprowadzający monitorowanie. Wszedł w życie 1 września 2026 r.
• Rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego — t.j. Dz.U. 2024 poz. 15, ze zm. Dz.U. 2026 poz. 1151 — nośne tu zwłaszcza § 2 pkt 13, §§ 19c–19d, §§ 22–24, § 25 pkt 8, § 26 ust. 1 pkt 2a dotyczący zakresu dostępu dyrektora do platformy przy monitorowaniu oraz § 35, który wyłącza §§ 22–24 wobec jednostek niepublicznych.
• Ustawa — Prawo oświatowe, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 820 — art. 55 ust. 4–5 dla zaleceń, ust. 3 pkt 2 dla wglądu do dokumentacji, ust. 9 dla przetwarzania danych pracowników i uczniów, art. 56 dla środków następczych, art. 180 ust. 1 dla sektora niepublicznego.
• Rozporządzenie ogólne o ochronie danych, CELEX 32016R0679 — zasada ograniczenia danych i przesłanki legalności przetwarzania.
• Tekst jednolity rozporządzenia o nadzorze, Dz.U. 2020 poz. 1551 oraz rozporządzenie zmieniające, Dz.U. 2021 poz. 1618 — brzmienie sprzed uchylenia monitorowania i akt, który je uchylił. Bez nich porównania z tabeli wyżej nie dałoby się sprawdzić.

Pełne nazwy urzędowe wraz z odnośnikami do rejestru ELI są w danych strukturalnych tej strony.